Wrocław, uznawany za jeden z najbardziej dynamicznych ośrodków innowacji w Polsce, staje się liderem w rozwijaniu nowoczesnych technologii, które zmieniają życie mieszkańców i wspierają zrównoważony rozwój. Miasto, łącząc potencjał naukowy uczelni, takich jak Politechnika Wrocławska czy Uniwersytet Medyczny, z inicjatywami biznesowymi i miejskimi, realizuje projekty o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Wśród nich wyróżniają się platforma cyfrowa dla konsyliów lekarskich, badania nad energią odnawialną oraz rozwój systemów Smart City. W artykule przybliżamy te innowacyjne przedsięwzięcia, ich wpływ na społeczeństwo i przyszłość Wrocławia.
Platforma cyfrowa dla konsyliów lekarskich – przełom w ochronie zdrowia
Centrum e-Zdrowia, we współpracy z wrocławskimi instytucjami, przygotowuje się do wdrożenia Platformy Usług Inteligentnych (PUI) – projektu, który ma zrewolucjonizować diagnostykę medyczną w Polsce. PUI to system oparty na sztucznej inteligencji (AI), wspierający lekarzy w analizie obrazów medycznych, takich jak zdjęcia rentgenowskie, tomografie komputerowe (TK) czy rezonanse magnetyczne (MR). Platforma, której rozwój przyspiesza dzięki konsultacjom z ekspertami, m.in. konsultantem krajowym w dziedzinie radiologii, ma na celu zwiększenie precyzji i szybkości diagnoz, jednocześnie odciążając personel medyczny.
Jak działa PUI?
PUI dostarczy lekarzom certyfikowane narzędzia AI, które automatycznie analizują obrazy medyczne, wskazując potencjalne zmiany, takie jak drobne guzki czy nietypowe struktury, które mogą zostać przeoczone przy manualnej analizie. System nie zastępuje lekarzy, lecz wspiera ich, umożliwiając szybsze opisywanie większej liczby badań i minimalizując ryzyko błędów. W pierwszym etapie platforma skupi się na radiologii, ale w przyszłości może zostać rozszerzona na inne dziedziny medycyny.
Znaczenie dla Wrocławia i Polski
Wrocław, jako miasto z silnym zapleczem medycznym, odgrywa kluczową rolę w testowaniu i wdrażaniu PUI. Projekt jest finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), co podkreśla jego strategiczne znaczenie. Obecnie tylko 13,2% polskich szpitali wykorzystuje AI w diagnostyce obrazowej, głównie w analizie TK. PUI ma to zmienić, umożliwiając każdej placówce zdrowotnej dostęp do nowoczesnych technologii. Dla pacjentów oznacza to szybsze i dokładniejsze diagnozy, a dla lekarzy – wsparcie w codziennej pracy.
Centrum e-Zdrowia, które koordynuje projekt, podkreśla, że konsultacje z użytkownikami (lekarzami, dostawcami technologii) są kluczowe, aby platforma była intuicyjna i odpowiadała realnym potrzebom. Wrocław, dzięki współpracy z lokalnymi szpitalami i uczelniami, staje się pionierem w cyfryzacji ochrony zdrowia, umacniając swoją pozycję jako lider w tej dziedzinie.
Badania nad energią odnawialną – krok ku zielonej przyszłości
Wrocław jest również liderem w badaniach nad energią odnawialną, które wspierają transformację energetyczną miasta i regionu. Politechnika Wrocławska, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN oraz lokalne firmy, takie jak EcoTech System, realizują projekty finansowane z funduszy europejskich, które promują zrównoważony rozwój i efektywność energetyczną.
Kluczowe projekty
- EcoTech System i system kaucyjny DRS.PL: Wrocławska firma EcoTech System, jako lider konsorcjum z Instytutem Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, opracowała platformę cyfrową DRS.PL do obsługi systemu kaucyjnego. Projekt, dofinansowany kwotą 6,2 mln zł z Programu Inteligentny Rozwój, umożliwia hybrydową segregację odpadów (automatyczną przez recyklomaty i manualną). Użytkownicy, dzięki aplikacji mobilnej, zbierają ekologiczną walutę ECO-COIN, wymienialną na nagrody, co promuje recykling i gospodarkę obiegu zamkniętego. Platforma wpisuje się w unijne reformy gospodarki odpadami, wspierając zieloną transformację.
- Badania nad odnawialnymi źródłami energii: Politechnika Wrocławska prowadzi projekty związane z energią słoneczną, wiatrową i technologiami magazynowania energii. Przykładem jest współpraca z firmami takimi jak Veolia Energia Poznań, która rozwija systemy telemetrii do zarządzania energią w budynkach, redukując zużycie mediów i emisję CO2. Projekty te, wspierane przez fundusze unijne, takie jak Horyzont 2020, integrują dane z różnych urządzeń, tworząc inteligentne sieci energetyczne zgodne z ideą Smart City.
- Protezy sterowane sygnałami biologicznymi: Choć nie bezpośrednio związane z energią, projekt firmy BioEngineering.pl z Wrocławia pokazuje innowacyjne podejście do technologii medycznych, które mogą inspirować inne dziedziny. Opracowana proteza ręki, sterowana sygnałami EMG, zużywa minimalną ilość energii, co jest istotne dla urządzeń mobilnych i ekologicznych. Projekt otrzymał wsparcie NCBR, co podkreśla rolę Wrocławia w interdyscyplinarnych innowacjach.
Wpływ na miasto
Badania nad energią odnawialną przyczyniają się do realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, takich jak neutralność klimatyczna do 2050 roku. Wrocław, dzięki projektom takim jak DRS.PL czy inteligentne zarządzanie energią, redukuje emisję gazów cieplarnianych i poprawia jakość powietrza, co jest kluczowe w mieście zmagającym się z problemem smogu. Dodatkowo, projekty te generują nowe miejsca pracy w sektorze zielonych technologii i wzmacniają lokalną gospodarkę.
Rozwój systemów Smart City – Wrocław jako inteligentne miasto
Wrocław od lat inwestuje w ideę Smart City, integrując technologie cyfrowe z infrastrukturą miejską, aby poprawić jakość życia mieszkańców. Projekt SmartCity Wrocław, koordynowany przez Urząd Miejski, obejmuje inicjatywy takie jak inteligentny transport, zarządzanie energią czy aplikacje mobilne dla mieszkańców. Robert Bednarski, Dyrektor ds. SmartCity w Urzędzie Miejskim, podkreśla, że kluczowym celem jest tworzenie rozwiązań skoncentrowanych na potrzebach wrocławian.
Najważniejsze projekty Smart City
- Mobilne KTG dla przyszłych mam: Trzecia edycja programu, uruchomiona w 2024 roku, umożliwia kobietom w ciąży korzystanie z przenośnych urządzeń KTG do monitorowania zdrowia płodu. Program, wspierany przez miasto, łączy technologię medyczną z opieką zdrowotną, zwiększając bezpieczeństwo matek i dzieci.
- Inteligentny transport: Wrocław wprowadza systemy ITS (Intelligent Transport Systems), takie jak inteligentna sygnalizacja świetlna na ul. Grabiszyńskiej czy monitoring rowerzystów za pomocą liczników na głównych trasach. Autobusy MPK wyposażono w kamery z AI do analizy zachowań pasażerów, a straż miejska testuje kamery osobiste, poprawiając bezpieczeństwo.
- Aplikacje mobilne i dane przestrzenne: Aplikacja Mobill, umożliwiająca zakup biletów MPK, została wzbogacona o nowe funkcje, takie jak płatności w strefach parkowania. System Informacji Przestrzennej (SIP) pozwala mieszkańcom sprawdzać dane o nieruchomościach, planach zagospodarowania czy jakości powietrza, wspierając transparentność i partycypację społeczną.
- Europejskie projekty Smart City: Wrocław uczestniczy w inicjatywach unijnych, takich jak SynchroniCity (2017–2020), które stworzyło interoperacyjny ekosystem danych oparty na IoT i AI. Projekt, finansowany kwotą 15 mln euro z programu Horyzont 2020, testował rozwiązania w zakresie mobilności i energii w 11 miastach, w tym we Wrocławiu.
Znaczenie dla mieszkańców
Projekty Smart City we Wrocławiu poprawiają dostęp do usług publicznych, redukują korki i zużycie energii oraz zwiększają bezpieczeństwo. Przykładem jest aplikacja wspierająca opiekę nad zwierzętami, która ułatwia adopcje i zgłaszanie zaginionych pupili, czy ławki z panelami słonecznymi na targowiskach, które łączą ekologię z funkcjonalnością. Miasto stawia na partycypację mieszkańców, czego dowodem są budżety obywatelskie i konsultacje, np. ws. przebudowy ul. Nowowiejskiej, które uwzględniają potrzeby lokalnej społeczności.
Wyzwania i przyszłość
Mimo sukcesów, Wrocław boryka się z wyzwaniami, takimi jak wysokie koszty utrzymania infrastruktury telekomunikacyjnej (np. sieci 5G dla IoT) czy konieczność edukacji mieszkańców w zakresie nowych technologii. Projekty takie jak Living-in.EU czy Europejska Przestrzeń Danych dla Inteligentnych Miast, wspierane przez Komisję Europejską, mogą pomóc w standaryzacji i finansowaniu dalszych innowacji. W przyszłości miasto planuje rozwijać lokalne cyfrowe bliźniaki, które umożliwią symulacje urbanistyczne, np. optymalizację transportu czy przeciwdziałanie zmianom klimatycznym.
Podsumowanie
Wrocław dzięki synergii nauki, biznesu i samorządu, staje się liderem innowacji w Polsce. Platforma Usług Inteligentnych rewolucjonizuje ochronę zdrowia, projekty takie jak DRS.PL wspierają gospodarkę obiegu zamkniętego, a inicjatywy Smart City, od inteligentnego transportu po mobilne KTG, poprawiają jakość życia mieszkańców. Badania nad energią odnawialną, prowadzone przez lokalne instytucje, przyczyniają się do realizacji celów zielonej transformacji, czyniąc Wrocław miastem bardziej ekologicznym i odpornym na zmiany klimatyczne. Te projekty nie tylko wzmacniają pozycję Wrocławia na mapie innowacji, ale także inspirują inne miasta do wdrażania nowoczesnych rozwiązań. W miarę jak miasto kontynuuje swoją cyfrową i zieloną transformację, mieszkańcy mogą oczekiwać coraz bardziej inteligentnego, zrównoważonego i przyjaznego miejsca do życia.
Źródła: Centrum e-Zdrowia, Wrocław.pl, Sektorinnowacji.pl, Pulsmedycyny.pl, Gov.pl, Digital-strategy.ec.europa.eu, Stovaris.pl
