Wrocław, stolica Dolnego Śląska, od lat promuje się jako miasto przyjazne rowerzystom, z rozbudowaną siecią tras rowerowych i inicjatywami takimi jak „Rowerowy Maj” czy Wrocławskie Święto Rowerzysty. W maju 2025 roku, gdy sezon rowerowy osiąga szczyt, a kampania „Rowerowy Maj” angażuje tysiące uczniów i mieszkańców, ulice miasta wypełniają się cyklistami. Jednak pomimo znacznych inwestycji w infrastrukturę, bezpieczeństwo rowerzystów wciąż budzi obawy. Jakie problemy z bezpieczeństwem rowerzystów są najbardziej palące we Wrocławiu w maju 2025 roku i co można zrobić, aby poprawić sytuację?
Skala problemu bezpieczeństwa rowerzystów
Wrocław może pochwalić się jedną z największych sieci tras rowerowych w Polsce, liczącą około 1400 km tras przyjaznych rowerzystom, w tym drogi rowerowe, kontrapasy i strefy uspokojonego ruchu, jak podaje raport Najwyższej Izby Kontroli z 2023 roku. W 2022 roku powstało dodatkowe 34 km tras, a plan działań rowerowych do 2030 roku zakłada dalsze 150 km nowych i zmodernizowanych dróg. Wrocławski Rower Miejski, z ponad 336 tys. zarejestrowanych użytkowników i 2 mln wypożyczeń w 2022 roku, jest jednym z najpopularniejszych systemów w Polsce. Jednak statystyki wypadków wskazują na poważne wyzwania. W 2022 roku we Wrocławiu odnotowano 530 zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów, co odpowiada 0,83 wypadkom na 1000 mieszkańców – najwyższy wskaźnik wśród analizowanych miast w raporcie „Miasta dla rowerzystów 2023”. Choć liczba wypadków w Polsce ogółem spadła w latach 2018–2022, we Wrocławiu obserwuje się niekorzystny trend wzrostowy.
Główne problemy bezpieczeństwa rowerzystów w maju 2025 roku obejmują:
- Brak spójności tras rowerowych w centrum: System tras w centrum miasta jest „dziurawy jak sito”, z nagłymi przerwami, np. na ul. Szewskiej czy w okolicach Rynku, co zmusza rowerzystów do jazdy po jezdniach lub chodnikach.
- Niebezpieczne skrzyżowania: Kolizje boczne z samochodami, wynikające z nieustąpienia pierwszeństwa, są najczęstszą przyczyną wypadków (około 50%). Problematyczne są m.in. skrzyżowania przy ul. Legnickiej, Grabiszyńskiej czy pl. Dominikańskim.
- Konflikty piesi-rowerzyści: Na ciągach pieszo-rowerowych, np. w parkach czy na Rynku, dochodzi do kolizji z powodu nadmiernej prędkości rowerzystów, szczególnie dostawców, oraz braku wyraźnego oznakowania.
- Słaba widoczność i wyposażenie rowerów: Brak oświetlenia, odblasków czy kasków u części rowerzystów zwiększa ryzyko wypadków, zwłaszcza po zmroku lub w złych warunkach pogodowych.
- Nieprzestrzeganie przepisów: Rowerzyści, w tym dostawcy, często jeżdżą po chodnikach, przejeżdżają przez przejścia dla pieszych bez zejścia z roweru lub korzystają z telefonów, co prowadzi do 2000 interwencji policji w 2024 roku.
Kluczowe wyzwania w maju 2025 roku
Maj 2025 roku to okres wzmożonego ruchu rowerowego, napędzanego kampanią „Rowerowy Maj”, która w Gdańsku angażuje 227 placówek, a we Wrocławiu osiąga podobną skalę. Inicjatywa promuje aktywność fizyczną wśród dzieci, ale zwiększa ruch na trasach, uwypuklając problemy:
- Zatłoczenie w centrum: Popularne trasy, takie jak Promenada Krzyżacka czy okolice Rynku, są przeciążone, co zwiększa ryzyko kolizji, szczególnie w godzinach szczytu.
- Szybka jazda dostawców: Rowerowi kurierzy, często na e-bike’ach z manetką gazu, osiągają duże prędkości na Rynku i w strefach pieszych, ignorując ograniczenia do 5–6 km/h w strefie „Slow Zone”.
- Niewystarczająca edukacja: Kampanie takie jak „Zadbajmy o Kartę Rowerową” (2022) czy akcja dla dostawców (marzec 2025) promują bezpieczeństwo, ale wielu rowerzystów i kierowców nie zna zasad, np. braku pierwszeństwa rowerzystów na przejeździe przed tramwajem.
- Dyskryminująca sygnalizacja świetlna: Ustawienia świateł faworyzują ruch samochodowy, zmuszając rowerzystów do długiego oczekiwania, nawet kilka razy dłuższego niż kierowców, co zniechęca do jazdy.
- Niedostateczna jakość tras: Wiele dróg rowerowych, szczególnie w centrum, nie spełnia standardów – pasy ruchu dla rowerów są wąskie, a nawierzchnie nierówne, co obniża bezpieczeństwo.
Co należy poprawić?
Aby zwiększyć bezpieczeństwo rowerzystów we Wrocławiu w maju 2025 roku i w kolejnych latach, konieczne są działania w zakresie infrastruktury, edukacji i egzekwowania przepisów. Oto kluczowe propozycje:
- Rozbudowa i poprawa infrastruktury rowerowej:
- Spójność tras w centrum: Przyspieszenie budowy brakujących odcinków, takich jak połączenia ul. Szewskiej z pl. Dominikańskim czy wzdłuż ul. Legnickiej, zgodnie z Planem Działań Rowerowych do 2030 roku.
- Modernizacja nawierzchni: Wymiana nierównych nawierzchni, np. na Promenadzie Krzyżackiej, na gładkie, zgodne ze standardami UE, oraz wprowadzenie fizycznego oddzielenia ścieżek od ruchu samochodowego.
- Śluzy rowerowe i oznakowanie: Wdrożenie śluz rowerowych na skrzyżowaniach, takich jak ul. Grabiszyńska, oraz wyraźniejszych znaków (C-13a) na przejazdach, aby zwiększyć widoczność.
- Zadaszone parkingi rowerowe: Rozbudowa bezpiecznych miejsc parkingowych, szczególnie przy dworcach i węzłach komunikacyjnych, zgodnie z Europejską Deklaracją Rowerową.
- Edukacja i kampanie społeczne:
- Szkolenia dla kierowców: Wprowadzenie obowiązkowych kursów na temat zasad wyprzedzania rowerzystów (min. 1 m odstępu) i oceny ich prędkości, aby zmniejszyć liczbę kolizji.
- Kampanie dla rowerzystów: Rozszerzenie akcji takich jak „Zadbajmy o Kartę Rowerową” na dorosłych, promując kaski (obowiązkowe dla niepełnoletnich w 2025 roku), odblaski i oświetlenie.
- Edukacja praktyczna: Organizowanie treningów w ruchu drogowym dla uczniów i dostawców, uczących aktywnej obserwacji i przewidywania zagrożeń, jak sugeruje Monika Kozłowska-Święconek z Biura Zrównoważonej Mobilności.
- Zmiany w przepisach i ich egzekwowanie:
- Wdrożenie nowych regulacji: Ustalenie minimalnej mocy świateł rowerowych i dodatkowych odblasków bocznych, jak proponują przepisy na 2025 rok, oraz mandaty 200–300 zł za korzystanie z telefonów bez zestawu głośnomówiącego.
- Strefy „Tempo 30”: Usystematyzowanie stref ograniczonej prędkości do 30 km/h w centrum, z mandatami do 800 zł dla kierowców przekraczających prędkość o ponad 10 km/h.
- Wzmocnienie kontroli: Zwiększenie patroli Straży Miejskiej w strefach „Slow Zone” i na Rynku, egzekwujących ograniczenia prędkości (5–6 km/h) i zakaz jazdy po przejściach dla pieszych.
- Drobne, punktowe zmiany:
- Korekta sygnalizacji świetlnej: Dostosowanie cykli świateł na głównych trasach, takich jak ul. Legnicka, aby skrócić czas oczekiwania rowerzystów, zgodnie z postulatami organizacji rowerowych.
- Słupki ochronne: Instalacja słupków na przejazdach rowerowych, aby poprawić widoczność i bezpieczeństwo, np. przy ul. Grabiszyńskiej.
- Darmowe kontrole rowerów: Kontynuacja akcji sprawdzających hamulce, oświetlenie i ogumienie, szczególnie w maju 2025 roku, w ramach „Rowerowego Maja”.
- Długofalowe inwestycje:
- Spójny system tras: Realizacja priorytetów z Planu Działań Rowerowych, takich jak południowa obwodnica rowerowa (Promenada Krzyżacka) czy kładka pieszo-rowerowa nad Ślęzą.
- Wizja zero: Dążenie do zerowej liczby ofiar śmiertelnych wśród rowerzystów, zgodnie z unijną strategią bezpieczeństwa drogowego do 2050 roku, poprzez uspokojenie ruchu i „ulice-ogrody”.
- Rozwój rowerów publicznych: Zwiększenie liczby e-bike’ów w systemie Wrocławskiego Roweru Miejskiego (rozstrzygnięty przetarg w marcu 2025 roku) i poprawa dostępności stacji.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo rowerzystów we Wrocławiu w maju 2025 roku, mimo rozbudowanej infrastruktury i kampanii takich jak „Rowerowy Maj”, wymaga dalszych działań. Główne problemy to brak spójności tras w centrum, niebezpieczne skrzyżowania, konflikty z pieszymi, słaba widoczność rowerzystów i nieprzestrzeganie przepisów, szczególnie przez dostawców. Rozwiązania obejmują modernizację infrastruktury, edukację kierowców i rowerzystów, wprowadzenie nowych przepisów, takich jak obowiązek kasków dla niepełnoletnich, oraz punktowe zmiany, jak korekta sygnalizacji świetlnej. Mieszkańcy mogą wspierać te wysiłki, zgłaszając niebezpieczne miejsca do Biura Zrównoważonej Mobilności (tel. 71 777 77 77) lub Straży Miejskiej (tel. 986). Dzięki współpracy władz, cyklistów i kierowców Wrocław ma szansę stać się miastem, w którym jazda na rowerze będzie nie tylko popularna, ale i w pełni bezpieczna.
